RE
O‘qituvchilar

Rektorat

Nuraliyev Nekkadam Abdullayevich

Tibbiyot bo'yicha prorektor

Ma’lumot

Janubiy Orol dengizi mintaqasining ekologik jihatdan noqulay mintaqasida yashovchi 7 yoshgacha bo'lgan bolalarda ekologik jihatdan noqulay suv, tuproq, iqlim va atmosfera omillarining immun tizimiga va yo'g'on ichakning normal mikroflorasiga salbiy ta'siri birinchi marta namoyish etildi. Birinchi marta Janubiy Orol dengizi mintaqasining ekologik jihatdan noqulay mintaqasida yashovchi 7 yoshgacha bo'lgan bolalarda diareya kasalliklari uchun profilaktik bio- va immunokorreksiya ishlab chiqildi. Birinchi marta guruch kepagi asosida diareya patogenlari - Escerichia spp., Salmonella spp. va Candida spp. ni yetishtirish uchun differentsial diagnostik ozuqaviy muhitlar ishlab chiqildi va sinovdan o'tkazildi. Birinchi marta eksperimental tadqiqotlarda bakterial translokatsiya hodisasining mikrobiologik jihatlari tasvirlangan va organizmda bakterial translokatsiya hodisasining rivojlanishida immun tizimining roli eksperimental ravishda namoyish etildi. Birinchi marta Oʻzbekiston suv omborlaridagi suvning mikrobiologik va gidrobiologik xususiyatlari aniqlandi va ushbu xususiyatlar asosida suv ombori hududida yashovchi aholining suvdan foydalanishining mikrobiologik va gigienik xavfsizligini monitoring qilish sxemasi ishlab chiqildi. Oʻzbekistonda birinchi marta suv ombori suvi namunalarida ichak protozoyasi Cryptosporidium spp. ni aniqlash tavsiya qilindi va ushbu mintaqada ichimlik suvi uchun standart ishlab chiqildi. Birinchi marta Amudaryo daryosi suvining mikrobiologik va parazitologik xususiyatlari aniqlandi va Amudaryo daryosi havzasida yashovchi aholining suvdan foydalanishining mikrobiologik va gigienik xavfsizligini monitoring qilish sxemasi ishlab chiqildi. Birinchi marta qishloq joylarda doimiy yashovchi bolalarda allergik kasalliklarning birlamchi profilaktikasi tamoyillari bio- va immunokorektorlardan foydalanish asosida ishlab chiqildi. Birinchi marta oʻtkir va surunkali nurlanish taʼsirining morfologik, immunologik va mikrobiologik xususiyatlari tajribada isbotlandi va biopreparatlarning turli xil nurlanish shakllaridan keyin laboratoriya hayvonlarining omon qolishiga ijobiy taʼsiri namoyish etildi. 2023-yilda u Oʻzbekiston Respublikasining “Sogʻliqni saqlash aʼlochisi” koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.